Trong khuôn khổ Tiểu dự án “Thúc đẩy quan hệ thương mại Việt Nam – EFTA thông qua chuỗi hoạt động đào tạo và tư vấn nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp nhằm tận dụng tối đa cơ hội từ Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) Việt Nam – EFTA” do Chính phủ Thụy Sỹ tài trợ, Bộ Công Thương là chủ dự án và Trường Đại học Ngoại thương (FTU) là đơn vị thực hiện, Công ty Cổ phần Rau quả Việt Xô là một trong những doanh nghiệp được lựa chọn tham gia chương trình tư vấn chuyên sâu 1-1.

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, còn thiếu thông tin chuyên sâu về VEFTA cũng như tiêu chuẩn, quy định và rào cản kỹ thuật tại thị trường EFTA, hoạt động tư vấn 1-1 được thiết kế như một mô hình hỗ trợ thực tiễn hơn so với các hội thảo, tập huấn mang tính đại trà trước đây. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức chung, doanh nghiệp được làm việc trực tiếp với chuyên gia, phân tích đúng “điểm nghẽn” của mình và cùng xây dựng lộ trình thay đổi phù hợp.

Chuyên gia của Tiểu dự án tư vấn trực tiếp tại Việt Xô

Doanh nghiệp có nền tảng tốt nhưng “mắc kẹt” ở chiến lược thị trường và tài chính

Công ty Cổ phần Rau quả Việt Xô là doanh nghiệp có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chế biến nông sản, với sản phẩm chủ lực là bột agar và các sản phẩm từ rong câu. Sản phẩm của công ty đã có mặt tại thị trường trong nước và được xuất khẩu sang một số quốc gia như Australia, New Zealand, Hàn Quốc, Nga và một số thị trường châu Âu.

Tuy nhiên, quá trình làm việc giữa nhóm chuyên gia tư vấn trường Đại học Ngoại thương (FTU) và doanh nghiệp cho thấy hoạt động xuất khẩu của công ty vẫn còn nhiều hạn chế: thiếu chiến lược xúc tiến thương mại mang tính dài hạn, chưa khai thác hiệu quả thông tin thị trường – đặc biệt là thị trường EFTA, đồng thời mô hình tiếp cận thị trường vẫn mang tính rời rạc, dựa nhiều vào đơn hàng riêng lẻ. Cùng với đó, doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong tiếp cận vốn và lập kế hoạch tài chính, khiến năng lực mở rộng thị trường bị hạn chế.

Trong bối cảnh đó, mô hình tư vấn 1-1 được triển khai nhằm giúp doanh nghiệp xem xét lại năng lực nội tại – từ cách tiếp cận thị trường đến tổ chức tài chính – để từng bước chuẩn bị sẵn sàng cho các cơ hội dự kiến mở ra từ VEFTA. Ở chuyên đề xúc tiến thương mại, các chuyên gia định hướng doanh nghiệp ứng xử với thị trường theo tư duy chiến lược hơn, đồng thời hỗ trợ tiếp cận có hệ thống thông tin về thị trường EFTA – từ nhu cầu nhập khẩu, xu hướng tiêu dùng, đến yêu cầu kỹ thuật – qua đó từng bước hình thành hướng đi phù hợp dựa trên các lợi thế sẵn có như chứng nhận hữu cơ, ISO 22000 hay Kosher.

Song song, nội dung tư vấn tài chính giúp doanh nghiệp hiểu rõ tầm quan trọng của nguồn vốn trong việc hiện thực hóa chiến lược xuất khẩu; nhận diện các kênh tín dụng phù hợp với đặc thù ngành; và tiếp cận phương pháp lập kế hoạch tài chính, quản trị dòng tiền và phân bổ nguồn lực một cách chủ động hơn. Từ chỗ phản ứng theo nhu cầu ngắn hạn, doanh nghiệp từng bước chuyển sang tư duy “chuẩn bị tài chính có kế hoạch” để phục vụ phát triển thị trường bền vững hơn.

Những kết quả ban đầu

Mặc dù thời gian tư vấn không dài, nhưng những chuyển biến tại Việt Xô là rõ rệt. Điều dễ nhận thấy nhất chính là sự thay đổi trong tư duy tiếp cận thị trường: doanh nghiệp bắt đầu nhìn nhận xúc tiến thương mại như một phần của chiến lược phát triển dài hạn thay vì những hoạt động ngắn hạn, nhỏ lẻ. Cùng với đó, doanh nghiệp đã tiếp cận phương pháp nghiên cứu – phân tích thị trường một cách bài bản hơn, hiểu tầm quan trọng của việc thu thập và xử lý thông tin trước khi quyết định mở rộng xuất khẩu.

Ở góc độ quản trị, năng lực quản lý tài chính đã được cải thiện một bước, đặc biệt trong lập kế hoạch, dự báo dòng tiền và chuẩn bị hồ sơ tiếp cận vốn. Quan trọng hơn, doanh nghiệp đã xác định được những “điểm nghẽn” then chốt đang cản trở khả năng mở rộng thị trường – từ thiếu chiến lược xúc tiến bài bản, chưa tận dụng chứng nhận sẵn có, cho đến năng lực tài chính còn hạn chế. Theo đại diện nhóm chuyên gia, “kết quả lớn nhất không nằm ở con số, mà ở sự thay đổi tư duy – từ bị động sang chủ động”.

Có thể nói, hoạt động tư vấn 1:1 không chỉ mang lại lợi ích trước mắt cho doanh nghiệp, mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu dài hạn của Tiểu dự án: nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời tạo ra nền tảng cần thiết để thúc đẩy quan hệ thương mại Việt Nam – EFTA trong giai đoạn tới.