Chuyển đổi xanh và phát triển bền vững không chỉ là yêu cầu tất yếu trước các thách thức về môi trường và thị trường, mà còn là hướng đi chiến lược để ngành nông nghiệp tiếp tục đóng góp hiệu quả cho tăng trưởng kinh tế đất nước. Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, nông nghiệp Việt Nam vẫn khẳng định vai trò trụ đỡ quan trọng, vừa bảo đảm an ninh lương thực, vừa tạo dư địa tăng trưởng ổn định.

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, trong 11 tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu nông, lâm, thủy sản đạt trên 64 tỷ USD, tăng gần 13% so với cùng kỳ; xuất siêu đạt 19,55 tỷ USD, tăng 19%. Ước tính cả năm 2025, kim ngạch toàn ngành đạt khoảng 70 tỷ USD, xuất siêu khoảng 21 tỷ USD, vượt mục tiêu đề ra. Dù đối mặt với tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai và biến động thị trường toàn cầu, ngành nông nghiệp vẫn duy trì mức tăng trưởng khoảng 4% trong nhiều năm, riêng năm 2025 dự kiến đóng góp khoảng 5,5% vào tăng trưởng GDP cả nước.

Cùng với tăng trưởng kinh tế, diện mạo nông thôn tiếp tục khởi sắc, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,93%, độ che phủ rừng đạt 42,03%. Các lĩnh vực quản lý tài nguyên và môi trường như đất đai, rừng, biển, tài nguyên nước, khí tượng thủy văn cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực, đóng góp ngày càng rõ nét cho nền kinh tế.

Trải qua hơn 80 năm phát triển, nông nghiệp Việt Nam đã vươn lên mạnh mẽ, từ một quốc gia thiếu lương thực trở thành cường quốc xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Nhiều mặt hàng chủ lực như lúa gạo, cà phê, điều, trái cây nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới, với sản phẩm hiện diện tại gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, xu hướng bảo hộ thương mại và các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe đang buộc nông nghiệp Việt Nam phải chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình xanh, sạch và minh bạch hơn.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng thẳng thắn chỉ ra những thách thức lớn, gồm tăng trưởng chưa thật sự bền vững, giá trị gia tăng còn thấp, thu nhập của người sản xuất còn hạn chế và tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu. Để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 3,5% mỗi năm, hướng tới kim ngạch xuất khẩu 100 tỷ USD.

Trọng tâm thời gian tới là đẩy mạnh nông nghiệp xanh, tuần hoàn, giảm phát thải, tăng cường ứng dụng khoa học – công nghệ, chế biến sâu và quản lý hiệu quả tài nguyên. Đồng thời, Việt Nam phấn đấu hình thành thị trường tín chỉ carbon từ đầu năm 2026. Theo Bộ trưởng, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững không chỉ là yêu cầu bắt buộc, mà chính là chìa khóa để nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế trong giai đoạn mới.