Cận Tết Nguyên đán, khi nhu cầu chi tiêu tăng mạnh và nhiều gia đình phải xoay xở cho các khoản tiền phát sinh, lừa đảo tài chính cũng bước vào giai đoạn cao điểm. Điều đáng nói là dù các hình thức lừa đảo đã được cảnh báo liên tục, không ít người vẫn trở thành nạn nhân, mất tiền chỉ sau một tin nhắn, một cuộc gọi hay một cú nhấp chuột.

So với trước đây, những chiêu trò quen thuộc như mạo danh ngân hàng, cho vay online, “hỗ trợ tài chính cuối năm” nay được khoác thêm lớp áo công nghệ. Giả giọng nói, hình ảnh, website được thiết kế gần như giống hệt tổ chức uy tín khiến ranh giới giữa thật và giả trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, chỉ cần thông tin xuất hiện đúng thời điểm “cần tiền gấp”, sự cảnh giác rất dễ bị hạ thấp. Nhiều nạn nhân thừa nhận rằng họ không thiếu thông tin cảnh báo. Họ từng đọc, từng nghe về các vụ lừa đảo tài chính. Tuy nhiên, khi đối tượng gọi điện bằng giọng nói quen thuộc, xưng danh cán bộ ngân hàng, nhân viên hỗ trợ, hoặc gửi đường link với giao diện chuyên nghiệp, niềm tin bị đánh lừa nhanh hơn lý trí. Cái giá phải trả không chỉ là vài triệu đồng, mà có thể là toàn bộ dữ liệu cá nhân, kéo theo những rủi ro lâu dài về sau.

Theo cảnh báo từ cơ quan chức năng, thời gian gần đây xuất hiện dày đặc các hình thức mạo danh “chương trình hỗ trợ Tết”, “vay nhanh không thế chấp”, “giải ngân trong ngày”. Các đối tượng tiếp cận nạn nhân qua tin nhắn, email, mạng xã hội, thậm chí gọi điện trực tiếp, yêu cầu truy cập link, cài ứng dụng hoặc cung cấp thông tin để “xác nhận hồ sơ”. Điểm chung của các kịch bản này là được dàn dựng bài bản, từ cách xưng hô, ngôn ngữ đến giọng nói đều được xử lý tinh vi bằng công nghệ.

Theo phân tích của giới chuyên gia pháp lý, công nghệ không phải nguyên nhân gốc rễ của lừa đảo, mà là công cụ khiến các thủ đoạn trở nên khó nhận diện hơn. Khi chịu áp lực tài chính, chỉ một lời hứa giải ngân nhanh, thủ tục đơn giản cũng đủ khiến nhiều người bỏ qua các bước kiểm tra cần thiết. Điều đáng lo ngại là lừa đảo công nghệ cao thường đi trước thói quen phòng vệ của người dùng. Giao dịch trực tuyến đã trở nên quen thuộc nhưng kỹ năng phân biệt thật – giả trong môi trường số lại chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ. Chỉ một sơ suất nhỏ như cung cấp mã OTP, cài đặt ứng dụng lạ hay đăng nhập vào website giả mạo cũng có thể mở đường cho kẻ gian chiếm đoạt tài sản.

Các chuyên gia nhấn mạnh một nguyên tắc không thay đổi: mọi chương trình hỗ trợ tài chính, vay vốn hợp pháp đều có quy trình minh bạch và không bao giờ yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP hay cài ứng dụng thông qua đường link gửi riêng. Bất kỳ yêu cầu nào đi ngược lại nguyên tắc này, dù được trình bày chuyên nghiệp đến đâu, cũng cần được coi là dấu hiệu cảnh báo rủi ro. Đáng lưu ý, thiệt hại từ lừa đảo không chỉ dừng ở việc mất tiền. Khi dữ liệu cá nhân bị lộ, nạn nhân có thể tiếp tục trở thành mục tiêu của các đường dây khác, kéo theo hệ lụy dai dẳng và khó kiểm soát. Trong nhiều trường hợp, việc xử lý hậu quả còn phức tạp và tốn kém hơn nhiều so với số tiền đã mất ban đầu.

Cuộc chiến với lừa đảo tài chính công nghệ cao vì vậy không thể chỉ đặt trách nhiệm lên vai người dân. Ngân hàng, tổ chức tín dụng, các nền tảng trung gian và đơn vị cung cấp dịch vụ số cần tăng cường cảnh báo sớm, xác thực thông tin và bảo vệ dữ liệu người dùng. Tuy nhiên, trong bối cảnh thủ đoạn liên tục biến hóa, ý thức tự bảo vệ của mỗi cá nhân vẫn là “lá chắn” quan trọng nhất, đặc biệt trong những ngày cận Tết 2026 đầy áp lực tài chính.

Theo Tạp chí Diễn đàn doanh nghiệp