Trong bối cảnh công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) phát triển nhanh chóng, thế giới đang dần chú ý tới một mô hình kinh tế mới: kinh tế tầm thấp (Low Altitude Economy – LAE). Đây là hệ sinh thái kinh tế khai thác không gian không phận dưới 1.000 mét, dựa trên nền tảng công nghệ như máy bay không người lái (UAV), AI và IoT, mở ra nhiều dư địa phát triển cho các quốc gia đi sau nhưng có khả năng bứt phá.

LAE bao trùm nhiều lĩnh vực, từ nông nghiệp chính xác, logistics, giám sát hạ tầng, giao thông thông minh đến cứu hộ, cứu nạn và giải trí. Theo đánh giá tại Diễn đàn LAE đầu tiên tổ chức tại Việt Nam, mô hình này có thể hình thành hàng nghìn doanh nghiệp vệ tinh, tạo khoảng 1 triệu việc làm chất lượng cao, với quy mô thị trường ước đạt 10 tỷ USD trong vài năm tới.

Thực tế cho thấy, UAV đã bắt đầu chứng minh hiệu quả tại Việt Nam. Trong nông nghiệp, thiết bị bay không người lái được ứng dụng để phun thuốc, bón phân, giám sát sâu bệnh và đánh giá sinh trưởng cây trồng, giúp tăng năng suất lao động gấp nhiều lần so với phương thức thủ công, đồng thời giảm rủi ro cho người nông dân. Ở lĩnh vực logistics và cứu hộ, UAV đã hỗ trợ vận chuyển hàng hóa, tiếp tế trong các khu vực bị chia cắt do thiên tai, cũng như thử nghiệm giao hàng tự động tại một số trung tâm logistics.

Giới chuyên gia nhận định Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế tự nhiên để phát triển kinh tế tầm thấp. Tỷ lệ lao động nông nghiệp cao, diện tích sản xuất lớn, địa hình đa dạng từ đồng bằng, miền núi đến hải đảo và bờ biển dài hơn 3.200 km tạo ra nhu cầu lớn về giám sát, đo đạc và ứng phó thiên tai – những lĩnh vực UAV tỏ ra vượt trội. Bên cạnh đó, lực lượng lao động trẻ, nhanh nhạy với công nghệ cùng sự bùng nổ của thương mại điện tử đang thúc đẩy nhu cầu giao hàng nhanh, tự động, đặc biệt tại các khu vực khó tiếp cận.

Tuy vậy, để nắm bắt cơ hội này, Việt Nam vẫn đối mặt không ít thách thức. Khung pháp lý cho hoạt động bay dân sự còn thiếu đồng bộ, chuỗi cung ứng công nghệ nội địa chưa hoàn chỉnh và hạ tầng số chưa đáp ứng yêu cầu phát triển quy mô lớn. Đây không phải rào cản không thể vượt qua, mà là những “nút thắt” cần sớm tháo gỡ nếu Việt Nam muốn chuyển từ người tham gia sang vị thế dẫn dắt trong nền kinh tế tầm thấp của khu vực.

Theo Tạp chí Diễn đàn doanh nghiệp