Bất chấp việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt loạt rào cản thương mại mới, kinh tế thế giới đang thể hiện khả năng chống chịu tốt hơn dự kiến, theo báo cáo Triển vọng Kinh tế mới nhất của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) công bố ngày 2/12. Động lực chính đến từ làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI), xây dựng trung tâm dữ liệu và sự hỗ trợ liên tục của chính sách tài khóa – tiền tệ tại nhiều nền kinh tế lớn.
OECD cho biết đã điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng đối với Mỹ và khu vực đồng euro cho cả năm nay và năm 2026. Một số nền kinh tế chủ chốt khác như Nhật Bản và Anh cũng được nâng nhẹ triển vọng, cho thấy bức tranh kinh tế toàn cầu không bi quan như lo ngại hồi đầu năm, thời điểm Washington công bố các biện pháp thuế quan mới.
Tuy vậy, tổ chức có trụ sở tại Paris cảnh báo xu hướng tăng trưởng toàn cầu vẫn đang suy yếu. OECD dự báo GDP toàn cầu sẽ giảm từ mức 3,2% trong năm 2025 xuống còn khoảng 2,9% vào năm 2026, khi tác động đầy đủ của các rào cản thương mại – đặc biệt là thuế nhập khẩu của Mỹ – dần lan tỏa vào giá cả, chuỗi cung ứng và quyết định đầu tư của doanh nghiệp.
Một điểm sáng nổi bật trong báo cáo là vai trò ngày càng lớn của đầu tư liên quan đến AI. Theo OECD, dòng vốn đổ vào trung tâm dữ liệu, phần cứng tính toán hiệu năng cao và thiết bị chuyên dụng đang thúc đẩy mạnh sản xuất công nghiệp công nghệ, vượt xa tốc độ tăng của nhiều lĩnh vực truyền thống, đồng thời tạo lực kéo mới cho thương mại toàn cầu.
Tại Mỹ, tác động của AI đặc biệt rõ nét. OECD ước tính nếu loại trừ đóng góp từ đầu tư AI và hạ tầng dữ liệu, nền kinh tế Mỹ trong nửa đầu năm nay thực chất suy giảm 0,1%, trong bối cảnh tiêu dùng hộ gia đình tăng chậm và chi tiêu chính phủ thu hẹp. Nhờ động lực từ công nghệ, OECD đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ năm 2025 lên 2%, sau nhiều lần điều chỉnh tăng so với mức 1,6% đưa ra trước đó.
Khu vực đồng euro, vốn được đánh giá dễ bị tổn thương trước gián đoạn thương mại, cũng ghi nhận triển vọng khả quan hơn nhờ tiêu dùng duy trì ổn định và sản xuất công nghiệp dần cải thiện. Tuy nhiên, OECD lưu ý rằng đà phục hồi của thương mại toàn cầu vẫn yếu, với tăng trưởng thương mại đã giảm tốc trong quý II và nhiều rủi ro còn tiềm ẩn.
OECD đồng thời cảnh báo về rủi ro tài chính liên quan đến làn sóng đầu tư AI. Việc định giá các doanh nghiệp công nghệ tăng nhanh và sự tập trung vốn vào một nhóm nhỏ cổ phiếu có thể khiến thị trường dễ tổn thương hơn trước các cú sốc bất ngờ. Bên cạnh đó, những điều chỉnh liên tục trong chính sách thương mại của Mỹ đang tạo ra mức độ bất định cao, khiến doanh nghiệp toàn cầu thận trọng hơn với các kế hoạch đầu tư dài hạn.
Theo OECD, khả năng chống chịu hiện nay của kinh tế thế giới có thể chỉ mang tính tạm thời. Khi giá nhập khẩu tăng dần do thuế quan, lạm phát có nguy cơ chịu áp lực mới, buộc các ngân hàng trung ương phải cân nhắc lại lộ trình nới lỏng tiền tệ, qua đó kéo chậm tăng trưởng trong năm 2026.
Phát biểu kèm báo cáo, Tổng thư ký OECD Mathias Cormann nhận định kinh tế toàn cầu đã thể hiện sự bền bỉ đáng kể trong ngắn hạn, song tăng trưởng thương mại đang chững lại và tác động tiêu cực từ thuế quan nhiều khả năng sẽ rõ nét hơn trong thời gian tới.
Theo Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp