Nhập khẩu rau quả từ Mỹ vào Việt Nam đang tăng mạnh, trong khi xuất khẩu rau quả Việt Nam sang thị trường này chưa theo kịp, khiến cán cân thương mại song phương trong lĩnh vực rau quả tiếp tục nghiêng mạnh về phía Mỹ.
Theo số liệu mới nhất của Cục Hải quan, kim ngạch nhập khẩu rau quả từ Mỹ vào Việt Nam đã tăng hơn 10 lần trong vòng một thập kỷ qua. Giai đoạn 2016 – 2025, giá trị nhập khẩu tăng từ khoảng 85 triệu USD lên trên 900 triệu USD. Các mặt hàng chủ yếu gồm cherry, táo, nho, cam và nhiều loại trái cây ôn đới khác.
Riêng năm 2025, nhập khẩu rau quả từ Mỹ tăng gần 67% so với năm trước, mức tăng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Trong khi đó, xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Mỹ vẫn duy trì đà tăng và đạt khoảng 546 triệu USD, song tốc độ tăng trưởng chưa đủ bù đắp chiều nhập khẩu. Sự chênh lệch này khiến Việt Nam tiếp tục nhập siêu rau quả từ Mỹ trong suốt 10 năm qua.
Ở chiều ngược lại, trên thị trường Mỹ, rau quả Việt Nam vẫn chiếm tỷ trọng khá khiêm tốn. Theo số liệu của Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC), trong 10 tháng đầu năm 2025, Mỹ nhập khẩu hơn 46 tỷ USD rau, hoa, củ, quả và các sản phẩm chế biến. Việt Nam đạt kim ngạch khoảng 685 triệu USD, tăng gần 49% so với cùng kỳ, nhưng thị phần mới chiếm khoảng 1,49%, thấp hơn nhiều so với các nguồn cung lớn như Mexico, Canada và các quốc gia Nam Mỹ.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết Mỹ là thị trường có quy mô rất lớn nhưng khoảng cách địa lý xa và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật thuộc nhóm khắt khe nhất thế giới. Việc Việt Nam nằm trong nhóm 13 quốc gia cung ứng rau quả lớn cho Mỹ phản ánh nỗ lực đáng kể của doanh nghiệp trong thời gian qua. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Mỹ ước tăng hơn 50% so với năm 2024, tạo nền tảng hướng tới mục tiêu 1 tỷ USD trong những năm tới.
Theo ông Nguyên, dư địa tăng trưởng vẫn còn khi danh mục trái cây tươi được phép xuất khẩu chính ngạch sang Mỹ ngày càng mở rộng, gồm bưởi, xoài, thanh long, nhãn, vải, vú sữa, chôm chôm và mới đây là dừa. Ngoài ra, Mỹ đang xem xét giảm thuế đối ứng với một số mặt hàng nông sản không có lợi thế sản xuất trong nước như cà phê và trái cây nhiệt đới. Xu hướng tiêu dùng tại Mỹ cũng dịch chuyển sang các loại trái cây mới lạ, sản phẩm tốt cho sức khỏe và nhóm hàng chế biến sâu như trái cây đông lạnh, sấy khô, nước ép – những phân khúc mà Việt Nam có nhiều tiềm năng.
Tuy nhiên, xuất khẩu rau quả sang Mỹ vẫn đối mặt không ít thách thức. Từ ngày 1/1/2026, các quy định về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm tiếp tục được siết chặt, đặc biệt là yêu cầu kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Việc quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói trong nước hiện chưa đồng đều, tiềm ẩn nguy cơ bị cảnh báo hoặc tạm dừng nhập khẩu.
Bên cạnh đó, chi phí logistics cao do khoảng cách địa lý xa khiến rau quả Việt Nam khó cạnh tranh về giá so với các đối thủ gần thị trường Mỹ hơn như Mexico hay Peru. Các chính sách bảo hộ nông sản nội địa, biện pháp phòng vệ thương mại, cùng yêu cầu ngày càng cao về sản xuất xanh, giảm phát thải carbon và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng cũng đang tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp xuất khẩu trong thời gian tới.
Theo VnExpress