Các số liệu mới nhất về bán lẻ, đầu tư và sản xuất cho thấy nhu cầu nội địa của Trung Quốc đang giảm tốc rõ rệt, đặt nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trước những thách thức chính sách ngày càng phức tạp trong năm 2026. Đà suy yếu đồng loạt của các chỉ số chủ chốt phản ánh khó khăn kéo dài trong việc khôi phục niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp, bất chấp các nỗ lực hỗ trợ từ phía Chính phủ.
Dữ liệu công bố gần đây cho thấy doanh số bán lẻ – thước đo quan trọng của chi tiêu tiêu dùng – chỉ tăng 1,3% trong tháng 11 so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng thấp nhất kể từ sau giai đoạn phong tỏa vì Covid-19, đồng thời thấp hơn đáng kể so với mức 2,9% của tháng trước đó và mọi dự báo của giới phân tích. Ngoài các yếu tố mang tính thời điểm như thay đổi lịch khuyến mãi ngày Độc thân hay việc thu hẹp trợ cấp mua ô tô, con số này cho thấy những khó khăn căn bản trong việc kích thích tiêu dùng nội địa.
Hoạt động sản xuất công nghiệp cũng có dấu hiệu chững lại khi chỉ tăng 4,8%, thấp hơn đôi chút so với tháng trước. Tuy nhiên, mối lo lớn hơn nằm ở lĩnh vực đầu tư. Trong 11 tháng đầu năm, đầu tư tài sản cố định giảm 2,6%, trong bối cảnh đầu tư bất động sản tiếp tục lao dốc. Sự suy yếu kéo dài của thị trường nhà ở đang tạo áp lực lan tỏa sang tiêu dùng và tâm lý doanh nghiệp, hình thành vòng xoáy tiêu cực khó đảo ngược.
Dù tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị duy trì ở mức 5,1%, nhu cầu tiêu dùng và đầu tư yếu ớt đang góp phần kéo dài tình trạng giảm phát, bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp và thu nhập của người lao động. Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) thừa nhận nền kinh tế đang đối mặt với nhiều thách thức, trong đó nhu cầu trong nước chưa đủ mạnh, còn môi trường bên ngoài tiềm ẩn nhiều bất ổn.
Thực tế này càng đáng lo ngại khi Trung Quốc vẫn phụ thuộc đáng kể vào xuất khẩu. Trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ gia tăng và căng thẳng thương mại lan rộng, triển vọng xuất khẩu được dự báo sẽ kém thuận lợi hơn trong năm 2026, làm gia tăng tính dễ tổn thương của mô hình tăng trưởng hiện tại.
Tại các cuộc họp kinh tế cấp cao gần đây, giới lãnh đạo Trung Quốc đã xác định thúc đẩy nhu cầu nội địa là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, các biện pháp đưa ra cho đến nay vẫn thiếu tính đột phá. Ông Raymond Yeung, Kinh tế trưởng khu vực Trung Quốc của ANZ, cho rằng sự “hạ nhiệt” đồng thời của bất động sản và bán lẻ đang diễn ra nhanh hơn dự kiến, đi ngược lại kỳ vọng chính sách.
Trước áp lực ngày càng gia tăng, NBS cho biết Bắc Kinh sẽ theo đuổi chính sách vĩ mô chủ động hơn trong thời gian tới. Tuy vậy, giới quan sát nhận định năm 2026 sẽ là thời điểm buộc Trung Quốc phải triển khai các giải pháp toàn diện và mạnh mẽ hơn, thay vì chỉ dựa vào những biện pháp ngắn hạn, nếu muốn khôi phục động lực tăng trưởng bền vững.
Theo Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp